Café Casino

Ook dit weblogartikel wordt regelmatig aangevuld met nieuwe informatie!

Aan dorpscafeetjes was in de periode tweede helft 19de eeuw en eerste helft 20ste eeuw in Ename geen gebrek. Er zijn uit die periode een kleine 50 gelegenheden bekend waar men terecht kon voor wat gezelligheid, een drankje en een praatje. Er waren enkele grotere herbergen, de kleine ‘aan huis’ cafeetjes en typisch voor die tijd: de combinatie van kleine winkel en café. Zo kon je bij de beenhouwer of bij de kruidenier ook een ‘dreupelke’ of een ‘pintje’ drinken.

~~ geschreven door Ilse Bostyn / met dank aan de dorpsgemeenschap van Ename (herinneringen en verhalen) / foto’s Ilse Bostyn, Walter De Bock (krantenartikel), Martine Bostyn (foto)

In deze post plaatsen we een herinnering aan Café Casino. Dit café bevond zich op de hoek van de toenmalige Hoogstraat (de huidige Martijn van Torhoutstraat) en de Pontweg, ook wel Veerstraatje of Scheldestraat genoemd (de huidige Sint Salvatorstraat). Voor zover we weten is in dit pand al meer dan 100 jaar een café gehuisvest. De handelszaak heet echter allang niet meer ‘Café Casino’, maar draagt sinds lange tijd de naam ‘d’Oude Abdij’. Een passende naam gezien bij het hoekpand de oude toegangsweg tot de voormalige Sint-Salvatorabdij begint. Lees meer over de abdij in het artikel De Sint Salvatorabdij.

Veel dorpsbewoners van Ename zullen zich zeker de tijd herinneren toen het café een combinatie was van bakkerij en herberg. Bakker Charles Gyselinck en zijn echtgenote Maria Brocq woonden en werkten in de jaren ’30 van de 20ste eeuw al hier. Zo kreeg het café bekendheid onder de naam ‘bij Brocqs’. De bakkerij werd overgenomen door zoon Adriën Gyselinck en zijn echtgenote Lucie De Clercq. In een krantenartikel dd maart 1997 vertelt Adriën: ‘Ik ben hier in het waskot geboren. Ik woon hier al 64 jaar.’

Zowel Adriën als Lucie stamden uit een bakkersfamilie. Samen maakten zij van d’Oude Abdij een warm dorpscafé waar men naast het dagelijks brood ook even kon verpozen voor een drankje en… een ‘crèmke’ (ijsje). Want Lucie startte met een ‘crèmerie‘ genaamd ‘De IJskoep’. Bijna iedereen van Ename die deze tijd heeft meegemaakt herinnert zich het heerlijke ijs dat aan huis op ambachtelijke wijze gemaakt werd. Vooral beroemd was het aardbeienijs ‘met brokskies ierebezen’ erin. Ik herinner me de vele keren dat ik als kind door de deur op de hoek naar binnen liep en daar meteen rechts voor de ijsbar ging staan om een ‘toeterke’ te kopen. Wanneer je geen ijsje om mee te nemen kocht, maar ter plekke wilde genieten van een dame blanche of een coupe brésilienne dan kon je links bij de tafeltjes plaatsnemen. De lange toog stond naast de ijsbar. Daar verkocht men ook het brood. Het café was een plek voor jong en oud.

Het café had nog een tweede ingang, aan de kant van de Martijn van Torhoutstraat. Deze deur is duidelijk te zien op onderstaande foto van de Hoogstraat rond WO1. Via deze deur betrad men de verbruikzaal. Hier werden ook talloze familiebijeenkomsten gehouden. Zoals de traditionele ‘broodtafel’ na een begrafenis.
Bij Adriën kon je ook je zelfgemaakte taarten en brood brengen om te laten afbakken in zijn oven. Iets waar meerdere dorpelingen dankbaar gebruik van maakten.

In maart 1993 stopten Adriën en Lucie met hun lange werkzame periode in de familiezaak. Maar het concept van het dorpscafé werd overgenomen door brouwerij Roman en aldus werd de traditie van meer dan een eeuw verder gezet.

Krantenartikel van maart 1997: Adriën Gyselinck en Lucie de Clercq achter hun toog
(foto krantenartikel: Walter De Bock / krant: onbekend).

Hieronder ziet u een foto die we kunnen dateren tijdens of net na de Eerste Wereldoorlog. Café Casino is het eerste huis rechts (wit huis met voordeuren op de hoekse kant van het pand en aan de Hoogstraat). Voor de deur zit Armand Dulieu, de laatste molenaar van Ename. Over de Enaamse windmolen kunt hier meer lezen: De Hongerijemolen.
De put in het midden van de straat is volgens de overlevering een door de Duitse belegeraars gegraven put om springstof in te plaatsen. Een trieste herinnering aan de moeilijke jaren die Ename tijdens de Grote Oorlog heeft moeten doorstaan.
De fotograaf staat naast de herenboerderij (rechts van de fotograaf, maar niet zichtbaar op de foto) waar eind 19de eeuw de brouwerij en stokerij van Gustaaf Jozef Rullens, hereboer en brouwer was en eerste helft 20ste eeuw onder andere boer De Fruytier, bekend van de cirkelvormig ommuurde tuin op het terrein van de voormalige abdij, zijn boerenbedrijf had.

img20171123_17181348 - kopie - kopie
De Martijn van Torhoutstraat (ten tijde van de foto nog ‘Hoogstraat’) tijdens of net na WO1
(fotograaf onbekend / Ilse Bostyn).

Deze foto is overigens een heel bijzondere foto van de Hoogstraat in haar oude staat van vóór de wegverbreding in de jaren ’70 van de 20ste eeuw. U kunt hier meer over lezen in de weblogartikelen De huizen van de Hoogstraat en Café Stadhuis.
Aan de rechterkant zijn de gebouwen van de kloosterschool (het huidige KBO) te zien. Hierover leest u meer in Het klooster van de Zusters van Barmhartigheid.

Volkscafé ‘Bij Brocqs’ was niet alleen de plek waar ik in de zomer mijn crèmke ging kopen, het was ook het stamcafé van mijn vader Marcel Emile Bostyn. En om dat nog eens te vieren gingen wij met ons gezin in 2012 samen iets drinken in d’Oude Abdij. De indeling van het café is nog immer dezelfde. Een bijzonder gevoel.

Zomer 2012, even verpozen in d’Oude Abdij – herinneringen aan ‘Bij Brocqs’ (foto Martine Bostyn).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s