Daniël vertelt.

~~ met dank aan het Dialectloket van de Vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent / met dank aan de familie van Daniël en Irma (om privacyredenen worden alleen de voornamen gepubliceerd) / bron geluidsopname: Verzameling dialectbanden van de sectie Nederlandse Taalkunde (Universiteit Gent). Volledige verzameling op http://www.dialectloket.be / foto dorpsgezicht Paul Messiaen

Daniël werd geboren in 1913 en vertelt over zijn leven. Ook zijn echtgenote deelt een stukje van haar verhaal.
Zoals vele mannen uit onze dorpen heeft Daniël hard gewerkt in ‘de putten’ (de steenbakkerijen). Niet alleen in deze streek, maar ook in het buitenland. Werken in de bietenteelt ver weg van huis was hem ook niet vreemd. En dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit en moet Daniël dienst nemen in het leger.
Ondertussen maakt Irma mee hoe men hier op de vlucht ging voor de vijand en richting Schorisse trok.

’t Waas nie gemaaklijker dan nui, moar ’t waas plezieriger. De menschen ‘angdegen mier aanien. Der waas mier vriendschap. Ze ging’n mekander mier helpen. Ze kwam’n ne kier tegoare veur te koart’n. Nui est azuu nie onderien nie mier, moar mier afzonderlijk. De menschen val’n alliene.

Het echtpaar zag het dorpsleven in Ename een grote verandering ondergaan. De samenhorigheid van de dorpsgenoten brokkelde steeds meer af. Het dorp liep leeg omdat er geen werk genoeg was voor de jongere generatie. Het uitgaansleven bloedde leeg. De grote boerderijen verdwenen.

Over gaan werken op jonge leeftijd. Over de steenbakkerijen en de oorlog. Over vluchten en verstoppen tijdens bombardementen. Over werken ver van huis en lange dagen zwoegen. Over rijk en arm in het dorp. Over industrie, landbouw en veeteelt. Over de molens. Over het verdwijnen van het vlas en de komst van kunstvezels. Over de bollinge en cafeetjes. Over leren op de lagere school.

Ier est goeie grond veur kuren. En patatten uuk ze. En al ier en doar uuk ne kier nen boer die ne kier vlas zettege. Vroeger waas da vele, moar nui nie meer ze.

Luister naar dit boeiende en aangrijpende verhaal en reis voor even mee terug naar ons Ename in een tijd van grote veranderingen.

Geluidsopname 4 augustus 1977 (Daniël, Ename, 1913).
Bron: Verzameling dialectbanden van de sectie Nederlandse Taalkunde (Universiteit Gent). Volledige verzameling op http://www.dialectloket.be.